Türkiye'deki sahipsiz hayvan tartışması ve kuduz vakaları Avrupa'nın da radarında

ANKARA (AA) - Türkiye, yasal düzenleme hazırlıklarının gölgesinde sahipsiz hayvanlar için formülleri tartışırken aralarında Almanya, İngiltere ve Fransa'nın da olduğu ülkelerin turizm sezonuna girilirken seyahat tavsiyelerine bu konuyu da eklemesi sorunun boyutunu gözler önüne serdi.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, sahipsiz hayvanlara yönelik alınabilecek tedbirler ilgili kurum ve kuruluşlarca mercek altına alındı. Bu kapsamda, Tarım ve Orman, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, İçişleri ile Adalet Bakanlıklarınca hazırlanan taslak, yasal düzenleme için AK Parti Meclis Grubu'na gönderildi.

Düzenlemeye ilişkin beyin fırtınası sürerken sorun Avrupa'nın da gündemine taşındı. Türkiye'ye her yıl milyonlarca turist gönderen ülkeler, seyahat tavsiyelerine kuduz vakalarını da ekledi.

Almanya'nın seyahat tavsiyesinde, Türkiye'deki uygulamalara dikkati çekilirken evcil hayvanlar kapsamında yolcu başına en fazla iki hayvanın girişine izin verildiği belirtildi. Her hayvanın açıkça tanınabilir bir dövme veya mikroçiple tanımlanması gerektiğinin altı çizildi.

Bu ülkeden Türkiye'ye seyahatlerde, 12 ay içinde kuduz aşısı olduğuna dair veteriner sertifikası sunulması isteniyor. Bazı köpek türlerinin (dövüş köpekleri) girişinin yasak olduğu ve kuduz, parvovirüs, hepatit ve leptospiroza karşı aşılanmış olmaları gerektiği vurgulanıyor.

Türkiye'ye seyahat edeceklere ayrıca kuduz aşısı yaptırmaları da tavsiye ediliyor.

Fransa Dışişleri Bakanlığının internet sitesinde, Türkiye'ye seyahat edecekler için bilgilendirme yer aldı. Seyahat tavsiyesinde, Ankara başta olmak üzere Türkiye'nin birçok kentinde ciddi sayıda sahipsiz köpek bulunduğu ve bunların agresif davranabileceği notu yer aldı.

Vatandaşların sokaklarda bir köpek tarafından ısırıldıklarında Ankara'daki kuduz aşı merkezi ile iletişime geçmeleri gerektiği belirtildi.

Fransız vatandaşlarından, Türkiye'de sahipsiz köpeklere yaklaşmamaları ve onları okşamamaları istenirken, sahipsiz köpeklerin olduğu bölgelere gidilmeden önce tedbiren kuduz aşısı yaptırılması tavsiyesinde bulunuldu.

İngiltere'den yapılan tavsiyede, Türkiye'de birçok kentte sahipsiz köpek bulunduğu ve bunların sürüler halinde dolaşarak boş arazilerde saldırganlaşabildiği aktarıldı. Vatandaşlardan bu konuda dikkatli olmaları istenirken sahipsiz hayvanlara yaklaşılmaması ve ısırılma durumunda tıbbi destek alınması tavsiye edildi.

Belçika Dışişleri Bakanlığının seyahat tavsiyesinde, Türkiye'de şehir ve kırsal alanlarla turistik merkezlerde çok sayıda sahipsiz köpek bulunduğuna dikkati çekilerek, özellikle küçük çocuklar için bunların tehlikeli olabileceği vurgulandı. Kuduz belirtisi tespit edildiği takdirde sağlık kuruluşuna başvurulması, yola çıkılmadan kuduz önleyici aşının yaptırılması tavsiyesinde bulunuldu.

Hollanda Dışişleri Bakanlığının geçen hafta yayımladığı notta, Türkiye'ye seyahat edeceklere önleyici aşı olmaları tavsiye edildi.

Bazı Avrupa ülkeleri de ABD'nin ilgili kurumlarınca yapılan tavsiyelere linklerinde yer verdi. Türkiye’ye seyahatlerde "tavsiye" edilen aşılar arasında kuduz da sayıldı.

Avrupa'dan birbiri ardına yapılan seyahat tavsiyelerindeki "kuduz" ve "sahipsiz hayvan" vurgusu ilgili kurumlarca da yakından takip ediliyor.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da son olarak sosyal medya hesabından konuya dikkati çekerek, Türkiye'de sahipsiz köpek sayısının 4 milyona yaklaştığını, Dünya Sağlık Örgütünün de kuduz riski açısından ülkeyi "yüksek risk" kategorisinde tanımladığını ifade etmişti.

Yumaklı, paylaşımında, "Sağlık Bakanlığı verilerine göre, evcil hayvanlar da dahil olmak üzere 2018-2022 yılları arasında kuduz riskli temas sayısı ortalama 267 bin iken 2023 yılında bu sayı iki katına yakın artarak 438 bine ulaşmıştır. Bu tablonun insan hayatı ve sağlığı açısından ürkütücü boyutlarda olduğu aşikardır." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Bakanlık verilerine göre, Türkiye'de son 5 yılda ortaya çıkan tablo, konunun ciddiyetini gözler önüne seriyor. 2019'da 59 ilde 494 kuduz vakası görülürken 2020'de 52 ilde 267 vaka pozitif olarak raporlandı. 2021'de 28 ilde 153, 2022'de 41 ilde 277, geçen yıl 35 ilde 282 vaka rapor edildi. Bu yıl yaklaşık 5 aylık dönemde 21 ilde 50 vakaya rastlandı.

Sahipsiz hayvanlar ve kuduz vakaları, sadece olaya maruz kalanları değil, bölgede yaşayan insanları da olumsuz etkiledi. Aralarında Gaziantep, Diyarbakır, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Malatya, Adıyaman, Erzurum ve Bursa'nın da bulunduğu illerin belli bölgelerinde son 5 yılda karantina süreçleri uygulandı.

Son olarak şubat ayında Gaziantep'in İslahiye ilçesi Kazıklı Mahallesi'nde sahipsiz köpeklerin vatandaşlara saldırması üzerine 6 aylık karantinaya gidildi. Yolbaşı Mahallesi'nde de vatandaşlara saldıran köpeklerin kuduz hastalığı taşıdığının belirlenmesi üzerine 24 Mayıs'ta 6 aylık karantina uygulaması başlatıldı.

Şırnak'ın Uludere ilçesi Ortasu Köyü, geçen yıl tespit edilen kuduz vakası nedeniyle 5 Nisan'a kadar karantinada kaldı.

Muhabir: Mehmet Can Toptaş