Türkiye'nin ilk taş kömürü müzesi madencilik tarihine ışık tutuyor

Kültür ve Turizm Bakanlığınca, Baştarla Mahallesi'ndeki Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Üzülmez Müessesesi'ne ait eğitim ocağının yanında 2011'de inşa edilen ve 9 Aralık 2016'da dönemin Başbakanı Binali Yıldırım'ın katıldığı törenle ziyarete açılan "Maden Müzesi", yerli ve yabancı turistlerin ilgisini çekiyor.

Zonguldak kömür havzasında 1840'tan bu yana kömür üretiminde kullanılan araç gereçler ile kömürün oluşumuyla ilgili görsel ve yazılı materyallerin yer aldığı müzede, yer altı madenleri ve yer üstü tesisleriyle madenciliğin üretimini anlatan ödüllü maket bulunuyor.

Maden işçisinin polyesterden yapılan heykelleri, harita, resim ve film gibi materyaller, dijital simülasyonlar, iş sağlığı ve güvenliğinde kullanılan malzemeler, kurumun tarihsel dokümanları ile yayımladığı istatistiki bilgiler, ziyaretçilerine madencilik tarihiyle ilgili bilgi sunuyor.

Alın teri ve emeğin değerini gözler önüne seren müzedeki "Kömür Deneyim Ocağı" sayesinde ziyaretçiler, madencilerin günlük yaşamının parçası olan maden yolculuğunu deneyimliyor, yerin metrelerce altına inişi hissettiren asansör simülatörünü kullanabiliyor.

Asansörün ardından gerçek bir maden ocağına geçiş yapıp galeri boyunca yürüyerek madeni deneyimleme fırsatı bulan ziyaretçiler, rehber eşliğinde maden ocağına, kullanılan malzemelere ve kömür üretimine dair bilgi sahibi oluyor.

"Yaşayan Müze" olarak adlandırılan ve geçen yıl 27 bin 373 ziyaretçiyi ağırlayan müze, bölge turizmine önemli katkıda bulunuyor.

"Burası insanlar için çok etkileyici bir yer"

Maden Müzesi Müdürü Handan Özkan, AA muhabirine, müzenin çok ilgi çektiğini söyledi.

Kentin kömür madenciliğinin gelişimini ve yaşadığı süreçleri anlatan müze olduğunu belirten Özkan, "Geçen yıl yaz sezonunda özellikle Turistik Karaelmas Ekspresi'nin seferlerinden dolayı yoğun bir ziyaretçi talebimiz oldu. Ziyaretçi sayımızın daha da artacağını umuyoruz çünkü olumlu geri dönüşler alıyoruz. Burası insanlar için çok etkileyici bir yer." dedi.

Özkan, müzede madenciliğin yer altındaki çalışma koşulları, kömürün kente katkıları ve insanlar üzerindeki etkisini anlatan materyallerin yer aldığını, ayrıca ziyaretçilerin "Kömür Deneyim Ocağı" sayesinde gerçek bir maden ocağını deneyimleme imkanı bulduğunu söyledi.

Zonguldak'ın kömür üzerine kurulu kültürünün en güzel yansıtıldığı yerin Maden Müzesi olduğunu vurgulayan Özkan, şöyle devam etti:

"Müze Zonguldak için büyük bir öneme sahip çünkü kent ekonomisi bilindiği gibi kömür madenciliğine dayalı. Bunu en güzel yansıtan yerlerden birisi de müzemiz olduğu için çok büyük talep olmaktadır. Madenler herkes tarafından çok merak edilen yerler. Ziyaretçiler müzemize geldiklerinde aynı zamanda maden ocağına indikleri için gerçek bir madenin nasıl olduğunu, yer altında çalışmanın zorluklarının neler olduğunu görebiliyorlar. Maden ocağından çıkan ziyaretçilerimiz yoğun duygularla ve madencilerin yaşadıklarını hissederek müzemizden ayrılıyorlar."

"Burası insanı çok duygulandırıyor"

İstanbul'dan müzeyi ziyarete gelen Songül Hatipoğlu, müze ve deneyim ocağı sayesinde madencilerin çalışma yerlerini görme imkanı bulduklarını dile getirerek, "Madencilerin yaşadıkları gerçekten çok zormuş. Burası insanı çok duygulandırıyor. Bence herkesin gelmesi gerekiyor. Madencilik çok zor bir işmiş. Kömürü alırken artık bir kez daha düşüneceğiz. Emekçilerin gerçekten nasıl bir hayat sürdüklerine inanamadım." diye konuştu.

Müzedeki simülasyonların çok güzel olduğunu anlatan Hatipoğlu, "Burada madenciliğin çok kutsal bir meslek olduğunu gördüm. Yerin altında nefes almak, yaşamak bambaşka bir şey." dedi.

Madenci torunu Fatma Durbak ise dedesinin madencilikle ilgili anlattıklarını müzeyi gezdiğinde birebir yaşadığını ve duygulandığını belirterek, "Gerçekten çok zor şartlar altında para kazandıklarını gördüm. Emeklerini anlatarak bitiremem. Gerçekten çok dar, rutubetli alanlar. Zonguldak kara elmasın hakkını veriyor." ifadelerini kullandı.

Muhabir: Gökhan Yılmaz