Türkiye'nin ulusal hak arama kurumlarından TİHEK 9 yaşında

ANKARA (AA) - Resmi Gazete'de 20 Nisan 2016'da yayımlanarak yürürlüğe giren 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu ile kurulan kurum, 9. yılını geride bıraktı.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanununun Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in yürürlüğe girdiği 24 Kasım 2017 itibarıyla başvuru almaya başlayan kuruma, ayrımcılıkla mücadele ve eşitlik, ulusal önleme mekanizması, insan haklarının korunması ve geliştirilmesi konuları ile bilgi, belge talebi, ihbar ve görüş başvuruları yapıldı.

TİHEK'e, 2017-2025 yılları arasında toplam 13 bin 670 başvuru yapıldı. En yüksek başvuru sayısı ise 2 bin 837 ile 2024 yılında gerçekleşti.

Ayrımcılık yasağı ihlallerini resen veya başvuru üzerine inceleme, araştırma, karara bağlama ve sonuçlarını takip etmekle görevli TİHEK'e, bu başlık altında 2024'e kadar 2 bin 603 başvuru yapıldı. Başvuru konularında ayrımcılıkla ilgili en çok "engellilik, cinsiyet, din ve inanç temellerinde ayrımcılık" iddiası yer aldı.

TİHEK, ayrımcılıkla mücadele ve eşitlik kapsamında yapılan başvurulardan 164'üne ihlal kararı verdi.

Ulusal önleme mekanizması kapsamında yapılan başvuruların sayısı ise 6 bin 292'yi buldu.

İşkenceye ve diğer zalimane, gayriinsani ya da küçültücü muamele veya cezaya karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesine Ek İhtiyari Protokol hükümleri çerçevesinde ulusal önleme mekanizması olarak da görev yapan TİHEK, bu kapsamda özgürlüğünden mahrum bırakılan ya da koruma altına alınan kişilerin bulundukları yerlere haberli veya habersiz düzenli ziyaretler gerçekleştirdi.

TİHEK, 2017-2025 yılları arasında 81 ilde 357 ziyaret gerçekleştirerek, raporlama faaliyetleri yaptı.

Ziyaret yapılan yerler arasında ceza infaz kurumları, nezarethaneler, geri gönderme merkezleri, engelli ve özel bakım merkezleri, çocuk evleri, huzurevleri, ruh ve sinir hastalıkları hastaneleri, adliyelerdeki mahpus bekleme alanları, hastanelerin mahkum bekleme bölümleri ile havalimanlarındaki kabul edilmeyen yolcu bekleme alanları da yer alıyor.

TİHEK, faaliyetlerine başladığı günden bugüne, insan hakları konusunda farkındalık oluşturmak için raporlama ve çeşitli farkındalık faaliyetlerinde de bulundu.

Bu kapsamda çocuk hakları, Filistin'deki insan hakları ihlalleri, nefret söylemi ve yabancı düşmanlığı, iklim değişikliği bağlamında insan haklarının korunması, yaşlı hakları, 28 Şubat darbesine ilişkin rapor, insan ticareti gibi konularda hazırlanan raporlar, kamuoyuyla paylaşıldı.

TİHEK'in çocuk haklarının korunması ve geliştirilmesi misyonu çerçevesinde de çocuklara yönelik "TİHEK Çocuk Web" sitesi geliştirildi.

Muhabir: İsmet Karakaş