Uzmanlara göre, Wilders'in koalisyonu terk etmesi partisinin anketlerdeki düşüşünden kaynaklanıyor

AMSTERDAM (AA) - Aşırı sağcı PVV lideri Wilders'in aniden göçmen konusunda yeni talepler getirmesi ve koalisyon ortaklarını tehdit ederek hükümeti düşürmesi konusunda görüş bildiren uzmanlar, Wilders'in bu hamlesinin partisinin anketlerdeki düşüşüyle doğrudan ilişkili olduğunu belirtiyor.

Amsterdam Üniversitesinde siyaset bilimi profesörü Tom van der Meer, AA muhabirine yaptığı açıklamada, "Wilders'in partisi anketlerde eriyor çünkü toplumun göçmen konusuna ilgisi azaldı." dedi.

Van der Meer, Wilders’in partisinden olan Göç Bakanı'nın getirmek istediği kısıtlamaların Hollanda Meclisinden geçmediğini ve geçmesi durumunda dahi Senato'dan geçmekte zorlanacağını anlatarak, hükümetin önünde "Bütçe, uluslararası güvenlik (NATO harcamaları) ve konut sıkıntısı gibi zor konular vardı. Wilders'in, koalisyonu dağıtmak için kendi taleplerini öne sürdüğü görülüyor. Ancak bu işin sonunun nereye varacağı belli değil." ifadelerini kullandı.

Hollanda hükümetlerinin son yıllarda sürekli siyasi çalkantılarla dağılması ve dönemini tamamlayamamasına ilişkin Van der Meer, "Bu yeni değil. Koalisyon hükümetleri daha istikrarsız olabiliyor. Bazen istikrarsız koalisyonlar oluyor bazen nispeten istikrarlıları geliyor. Bazı koalisyonlar seçimlerden sadece aylar önce dağılıyor." diye konuştu.

Van der Meer, "Koalisyon hükümetlerinin sürelerini tamamlayamamasının, güvenoyu yoklamaları veya seçimlerin sabit dönemlerde yapılmaması gibi kurumsal nedenleri var. Ancak çoğu koalisyon iç çekişmeler yüzünden düşüyor. Koalisyon için eskisinden daha fazla partiye ihtiyaç duyulduğu için istikrarsızlık riski artıyor." ifadelerini kullandı.

Van der Meer, Wilders'in göçmen karşıtı pozisyonunu sağlamlaştırmak için koalisyonu dağıtma hamlesinde bulunmuş olabileceği yorumunda bulundu.

Wilders'in daha önce 2010'da göreve başlayan ve 2012'de dağılan birinci Rutte hükümetinin koalisyon ortağı olduğunu hatırlatan Van der Meer, "Bu onun ikinci kez yer aldığı bir koalisyon. 2012'den sonra partisi fiilen 11 yıl boyunca koalisyonlardan dışlandı. Şimdi de ilerideki muhtemel koalisyon ortaklarının çoğunu kendisinden uzaklaştırdı. Yalnızca koşullar gerektirdiğinde, yani kaçınılmaz şekilde büyük bir oran yakaladığı gibi durumlar olursa ancak Wilders yeniden koalisyona davet edilebilir." ifadelerini kullandı.

Avrupa seçimleri üzerine araştırmalar yapan siyaset bilimci ve Europe Elects yazarı Nassreddin Taibi de Wilders'in koalisyondan çekilme hamlesinin ardında PVV'nin oy kaybı olduğunu vurgulayarak, "(Wilders) Artık hükümette kalmakta fayda görmüyordu. Hükümet aylardır iç çekişme halinde, bakanlar yetersiz görülüyor ve PVV'nin anketteki oranları düşmeye başladı." dedi.

Taibi, Wilders'in İsrail'e karşı daha sert bir tutum takınmak ve seçim kampanyasında verdiği birçok harcama vaadini geri çekmek zorunda kaldığını kaydederek, "Anketler zaten PVV seçmenlerinin hükümetten memnun olmadığını gösteriyordu çünkü PVV çok fazla taviz veren konumda görülüyordu. Bu nedenle göç politikalarındaki radikal taleplerini kabul etmeleri için koalisyondaki diğer partilerden taviz istedi. Diğer partiler buna uymayı reddetti." değerlendirmesinde bulundu.

Wilders'in uzlaşmayan tavrı nedeniyle PVV'nin gelecek yıllarda hükümetten uzak kalma ihtimalinin yüksek olduğunu belirten Taibi, "Wilders koalisyonu sürdürmeye devam edip anketlerde düşmeye devam etmektense şimdi koalisyonu bozarak daha fazla sandalye kazanabileceğini düşünüyor." diye konuştu.

PVV'nin artık koalisyon masasına dönme ihtimalinin olmadığını bildiren Taibi, "PVV masaya geri dönerse tüm güvenilirliğini kaybeder. Wilders gerginliği tırmandırma ve hükümeti dağıtma kararı aldı. Eğer geri dönerse, bu onun müzakere pozisyonuna ve güvenilirliğine zarar verir. Muhtemelen kasımda seçimler yapılacak." ifadelerini kullandı.

Taibi Wilders'in artık diğer siyasi partiler için güvenilmez bir muhtemel ortak olduğunu kaydederek, "Wilders iki kez bir koalisyonun parçası oldu ve ikisinde de hükümeti dağıttı. İlki, 2012'de birinci Rutte hükümetiyle olmuştu. Geçen yıl hükümet kurulumu çok zordu çünkü Wilders birçok kez hükümeti dağıtmakla tehdit etti. Wilders, Schoof hükümetinin ilk haftasında bile hükümeti dağıtmakla tehdit etti ve sonra da bu tehditleri birçok kez yaptı. Ve şimdi koalisyon anlaşmasını bozma ve göçmenlik konusunda daha da sıkı politikalar talep etme kararı aldı, muhtemelen anketteki oranları azaldığı için. Bu, istikrarlı bir yönetim için Wilders'e güvenmenin mümkün olmadığını gösteriyor." değerlendirmesinde bulundu.

Hollanda Başbakanı Dick Schoof, aşırı sağcı Özgürlük Partisinin (PVV) koalisyondan çekilmesinin ardından dün istifasını Kral'a sunmuştu.

PVV'nin hükümetten çekilmesi sebebiyle yapılan acil kabine toplantısının ardından düzenlediği basın toplantısında Schoof, "Meclis'te yeterli desteğin olmadığı sonucuna vardık" diyerek istifa ettiğini duyurmuştu.

"Bir partide irade yoksa birlikte devam edemezsiniz" ifadesini kullanarak hükümetin düşüşünde PVV ve bu partinin lideri Geert Wilders'in sorumluluğuna işaret eden Schoof, Wilders'in kararını "gereksiz ve sorumsuz" olarak nitelendirmişti.

Hükümetin yeniden kurulmasının mümkün olmadığını belirten Schoof, muhtemelen kasımda yeni seçimlerin yapılacağını belirtmişti.

Özgürlük ve Demokrasi için Halk Partisi (VVD), Yeni Sosyal Sözleşme Partisi (NSC) ve Çiftçi Vatandaş Hareketi Partisinden (BBB) bakanların yeni hükümet kurulana kadar görevlerine devam edeceğini açıklayan Schoof, "Jeopolitik gerilimler, güvenlik belirsizlikleri, ithalat tarifeleri tartışmaları ve ulusal meselelerin yaşandığı bu dönemde bakanların bıkmadan görevine devam etmesi önemli." demişti.

Hükümetten çekilen Özgürlük Partisinin (PVV) geçici hükümette yer alması beklenmezken, PVV'den boşalan bakanlıklara koalisyondaki diğer partilerin geçici olarak atama yapması öngörülüyor.

Muhabir: Selman Aksünger