Uzmanlardan boğulma vakalarının önüne geçmek için önemli uyarılar

SAMSUN (AA) - Karadeniz'de boğulma vakalarına ilk sırada rip akıntıları neden olurken, üzücü olayların yaşanmaması için vatandaşların dikkat etmesi gereken kurallar sıralandı.

Uzmanların hayat kurtaracak uyarılarından bazıları şöyle:

- Uyarı levhalarına dikkat edin

- Denize girmenin yasak olduğu yerlerde kesinlikle suya girmeyin

- Rüzgarlı havalarda, denizin dalgalı olduğu anlarda, cankurtaran bulunmayan sahillerde denize girmeyin

- Akıntıya kapıldığınızda panik yapmayın

- Suyun üzerinde kalmaya çalışın

- Rip akıntısı (çeken akıntı) kıyıdan açığa doğru çekildiği için kıyıya doğru değil, denize paralel yüzün

- Tek başınıza yüzmeye gitmeyin, yardım alabileceğiniz kıyıda sizi bekleyenler veya gözleyenler olsun

Boğulma tehlikesi geçiren kişiyi kurtarmak isteyenlerin dikkat etmesi gereken noktalar ise şöyle:

- Boğulma tehlikesi geçireni kurtarmak isteyen kişi de panik yapmamalı

- Sudaki kişiye arkadan yaklaşmalı

- Koltuk altından çekerek rip akıntısının bulunduğu alandan paralel yüzerek çıkılmalı

- Boğulma tehlikesi geçiren kişi sahilde kesinlikle sırt üstü yatırılmamalı

- Yan şekilde yatırıldıktan sonra karnındaki su boşaltılmalı

- Su boşaldıktan sonra suni teneffüs yaparak hemen 112 Acil Sağlık ekiplerine teslim edilmeli

Ondokuz Mayıs Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Uzun, AA muhabirine, rip akıntılarının özellikle kumsal kıyılarda deniz suyunun açığa doğru dönerken zemindeki kumları da bulandıran bir akıntı olduğu için "kum göçmesi" olarak bilindiğini söyledi.

Fotoğraf: Fatih Mehmet Kürkçü/AA

Akıntıya kapılan insanların "Beni yakaladı, şimdi aşağı çekecek ve boğacak" diye düşündüklerini belirten Uzun, "Bu akıntılar derine doğru çekmez açığa doğru çeker. Bunun için de bunlara 'çeken akıntı' adı veriliyor." dedi.

Denizlerdeki rip akıntısının yeteri kadar bilinmemesi ve rüzgarlı ve dalgalı havalarda denize girilmesi sonucu her yıl boğulma vakalarının yaşanabildiğine işaret eden Uzun, bu konuda vatandaşların bilinçlenmesi gerektiğini vurguladı.

Prof. Dr. Uzun, "Rip akıntıları kıyıdan açığa doğru hareket eden, genişliği birkaç metre ile 15-20 metre arasında, uzunluğu ise en fazla 300-400 metre sonra son bulan akıntılardır. Rip akıntıları oldukça hızlı ve kısa süreli akıntılardır." ifadelerini kullandı.

Rip akıntılara olimpik yüzücülerin dahi karşı koyamayacağını vurgulayan Uzun, denize girecek herkesin rip akıntıyı bilmesi, bilmeyenlere de öğretilmesi gerektiğinin altını çizdi.

Uzun, yerel yönetimlerin bazı bölgelerde rip akıntısı riskine karşı uyarı tabelaları yerleştirdiğini belirterek, "Rip akıntısı sadece Karadeniz'e özgü bir akıntı değildir. Dalga düzenini bozan herhangi bir fiziksel engelin bulunduğu yerlerde gerçekleşebilmektedir. Rip akıntısına karşı halkımızın uyanık olması lazım. Denize gidenlerin dalgalı havada mutlaka kıyıda onları bilen bekleyen birilerinin bulunması önemlidir. Mutlaka cankurtaranların bulunduğu kumsallardan, plajlardan denize girilmesi önemlidir." diye konuştu.

Karadeniz'in dalgalı ve hırçın olarak bilinse de her zaman böyle olmadığını dile getiren Uzun, tüm denizlerde dalga olduğuna işaret ederek, şunları kaydetti:

"Karadeniz kıyılarında kayalık daha fazla olduğu için akıntı düzeni kolayca bozulmakta ve akıntı düzeninin bozulduğu yerlerde de rip akıntıları meydana gelmektedir. Yapılması gereken, rüzgarlı ve dalgalı havalarda denize girmemek, çocukları bu konuda bilgilendirmek ve mutlaka yüzme bilincini geliştirmektir. Rip akıntısı her yerde olmuyor. Nerelerde oluyor bunları bilmemiz gerekiyor. Buralardan uzak durursak boğulmayla ilgili riskleri azaltmış oluruz. Bunlar kayalıkların, mendireklerin ya da ön kıyı setleri yarıklarının bulunduğu alanlarda daha etkilidir. Rip akıntısı rüzgarlı havada paralel dalgalarla kıyıya yığılan suların kıyının uygun bir yerinden yer çekimine bağlı olarak açığa dönmesiyle oluşur."

Samsun Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı Arama Kurtarma Ekibi Amiri Haşim Sancak da Sinop'tan Trabzon'a kadar olan Karadeniz sahil şeridi boyunca rip akıntıları oluştuğunu söyledi.

Rip akıntısının dalgaların sahile vurup geri çekildiği anda oluşan akıntı olduğuna dikkati çeken Sancak, "Rip akıntısı ortalama 30 saniye ile 3 dakika arasında sürmektedir. Eğer yüzme biliyorsanız ve panik de yapmıyorsanız kendinizi kurtarabilirsiniz. Bazen suyun yüzeyinde sakince kalarak akıntının geçmesini beklemek bile hayati önem taşımaktadır. Boğulma vakaların büyük kısmı rip akıntısı nedeniyle oluyor. Rip akıntıları da özellikle rüzgarlı günlerde deniz üzerindeki dalgaların arttığı günlerde oluşuyor. Rüzgarlı günlerde denize kesinlikle girilmemelidir." dedi.

Boğulma tehlikesi geçiren kişiye doğru yüzerken ona panik yapmaması konusunda uyarılarda bulunulması gerektiğini anlatan Sancak, her iki kişinin de panik yapmamasının önemini vurgulayarak, "İkisi de panik yaparsa boğulma gerçekleşir. Boğulma tehlikesi geçiren kişiye kurtarmak için arkadan yaklaşılmalıdır. Koltuk altından çekerek rip akıntısının bulunduğu alandan paralel yüzerek çıkılması lazım." ifadelerini kullandı.

Boğulma tehlikesi geçiren kişinin güvenli şekilde sahile getirilmesinin ardından ilk yardım yapılması gerektiğini dile getiren Sancak, "Boğulma tehlikesi geçiren kişi sahilde kesinlikle sırt üstü yatırılmamalıdır. Yan şekilde yatırıldıktan sonra karnındaki su boşaltılmalıdır. Su boşaldıktan sonra suni teneffüs yaparak vatandaş, hemen 112 Acil Sağlık ekiplerine teslim edilmelidir." dedi.

Sancak, Samsun'un sahil bandının 224 kilometre uzunluğunda olduğunu dile getirerek, "24 kilometrelik sahil kısmında 75 cankurtaran ile hizmet vermekteyiz. 6 bot, 1 jet ski, 9 ATV motor var. Bu araçlarımız ile 24 kilometrelik sahil boyunca tur atıyoruz. Vatandaşları özellikle rüzgarlı günlerde denize girmemesi noktasında uyarıyoruz ayrıca rip akıntısının oluşabileceği bölgeler var. Buralarda ise vatandaşların uyarı levhalarına dikkat ederek denize girmemesini istiyoruz." diye konuştu.

Muhabir: Fatih Mehmet Kürkçü,İlyas Gün