Yapay zeka çalışmalarına 21 yılda 14,3 milyar lira destek sağlandı

TBMM (AA) - Kacır, CHP İstanbul Milletvekili Yunus Emre'nin yapay zeka konusunda yapılan çalışmalara ilişkin yazılı soru önergesini yanıtladı.

Türkiye'de yapay zeka alanındaki çalışmalara öncelikli ve yoğun bir şekilde devam edildiğini vurgulayan Kacır, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi Başkanlığı işbirliğinde hazırlanan Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ve oluşturulan eylem planı vasıtasıyla Türkiye'nin, yapay zeka alanındaki yetkinlikleri ve altyapısının değerlendirilerek bu alandaki öncü ve oyun kurucu ülkeler arasında yer almasının amaçlandığını ifade etti.

Hedef doğrultusunda üniversitelerde, araştırma merkezlerinde, enstitülerde ve özel sektörde beşeri sermaye ve altyapı kapasitesinin analizine yönelik çalışmalar başlatıldığını; kamu, özel sektör, akademi ve STK'lerin katılımlarıyla birçok çalışma grubunda somut adımlar atıldığını aktaran Kacır, Avrupa Birliği'ndeki Yapay Zeka Tüzüğü'nün Türkiye'deki mevzuata uyumlaştırılması konusunda ilgili paydaşlarla yol haritası oluşturulduğunu dile getirdi.

TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi (BİLGEM) bünyesinde kurulan Yapay Zeka Enstitüsünde yapay zeka teknolojilerinin müşteri kuruluşların ihtiyaçları doğrultusunda ürün ya da çözümlere dönüştürülmesine katkı sağlanması ve Türkiye Yapay Zeka Ekosistemi'nin harekete geçirilmesinin hedeflendiğini anlatan Kacır, Bakanlığın çeşitli destek ve teşvik programlarının, etkinlikler ve eğitim altyapısı ile de yapay zekanın bir dijital teknoloji olarak endüstride kullanılmasına ve bireylerin dijital dönüşümüne önemli katkı sağladığını belirtti.

Destek programlarına ilaveten yapay zeka alanında çeşitli çağrıların da yayımlandığını aktaran Kacır, "Yapay zeka teknolojilerinde öncelikli 'AR-GE' ve 'yenilik' konuları kapsamında savunma sanayi, sağlık, eğitim, tarım, otomotiv ve enerji gibi alanlarda sunulan disiplinler arası projelere destek önceliği verilmektedir." ifadelerini kullandı.

TÜBİTAK BİLGEM'in, Ufuk Avrupa Programı kapsamında desteklenen aktif 13 yapay zeka projesinde konsorsiyum üyesi olarak yer aldığını; otonomiden robotiğe, dijital ikizden beyin sinyallerinin yapay zeka ile sınıflandırılmasına kadar çok geniş alanda çözümler ürettiğini paylaşan Kacır, şu ifadeleri kullandı:

"Bunlardan biri olan 5G-M0BIX projesi kapsamında, otonom sürüş özellikleri kazandırılan bir tır ile İpsala Gümrük Kapısı'nda otonom sınır geçiş gösterimi gerçekleştirilmiştir. 5G teknolojileri ile bulut üzerinde çalışan yapay zeka tarafından kamyonun otonom olarak hareket etmesi dünyada ilk kez uygulanmıştır. Bağlantılı ve otonom araçlar alanında yine AB Ufuk 2020 Programı kapsamında TÜBİTAK BİLGEM'in devam etmekte olan üç farklı projesinde yapay zeka tabanlı otonom sürüş teknolojileri ile hafriyat kamyonları, dış alan ve iç alan insansız kara araçları üzerinde çalışmalar yürütülmektedir."

Türk Ulusal Bilim e-Altyapısı (TRUBA) ile 2023 sonu itibarıyla 180 farklı kuruma ve 6 binden fazla araştırmacıya hizmet verdiklerini ifade eden Kacır, kapasitesi artırılan TRUBA ulusal altyapısının dünyada ilk 300 arasında yer aldığını; bu yıl yapılacak yatırımla birlikte ilk 100 içerisinde olacaklarını vurguladı.

Türkiye'de Ulusal Yapay Zeka Stratejisi'nin etkin bir şekilde takibi ve uygulanmasını sağlamak amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki yönlendirme kurulunun, Ulusal Yapay Zeka Stratejisini ve bu kapsamda yürütülen faaliyetleri izleyen ve yönlendiren en üst seviyedeki kurul niteliğinde olduğunu belirten Kacır, şunları kaydetti:

"Ülkemizde her kurum kuruluş, yapay zekaya ilişkin faaliyetlerini kendi bütçesi çerçevesinde yürütmekte olup Bakanlığımızın bu alandaki desteklerine ise yoğun bir şekilde devam edilmektedir. Örneğin, TÜBİTAK'ın akademi ve kamuya yönelik destek programları kapsamında 2002'den günümüze yapay zeka alanında toplam 3 bin 876 projeye ve 2 bin 389 bilim insanına toplamda 14,3 milyar lira (2024 sabit fiyatlarıyla) tutarında destek sağlanmıştır."

Muhabir: Gazi Nogay