ANKARA (AA) - "OpenAI'ın kar amacı güden bir yapıya evrilmesi ve yapay zeka güvenliğinin ikinci plana atılması" eleştirileriyle terk edilip Anthropic'in kurulmasıyla ortaya çıkan yol ayrımı, Pentagon ile yürütülen müzakerelerde de kendisini gösterdi.
ABD ordusunun halen istihbarat çalışmaları, silah geliştirme faaliyetleri ve askeri operasyonların yürütüldüğü sistemlerde Anthropic'in geliştirdiği yapay zeka sohbet robotu Claude modelini kullandığı belirtilirken Pentagon'un yapay zeka aracını askeri operasyonlarda "sınırsız" kullanabilme talebi kabul görmedi.
Pentagon, Anthropic'ten yapay zeka modeli Claude üzerindeki tüm güvenlik kısıtlamalarını kaldırmasını ve teknolojinin "tüm yasal amaçlar için sınırsız kullanıma" açılmasını talep etti.
Şirket, "Claude'un ABD vatandaşlarının kitlesel gözetlenmesini ve tam otonom silahlarda kullanılmasını engelleme konusunda neredeyse hiçbir ilerleme kaydedilmediğini" açıkladı. Pentagon cephesi ise bu iddiaları reddetti.
ABD Başkanı Donald Trump, bunun üzerine tüm federal kurumlara Anthropic teknolojisinin kullanımının derhal durdurulması talimatını verdi.
ABD’nin "radikal solcu ve uyanık" bir şirketin orduya savaşları nasıl kazanacağını dikte etmesine izin vermeyeceğini belirten Trump, Anthropic'in Pentagon’u zorla kontrol etmeye ve anayasa yerine kendi hizmet şartlarına uymaya zorlamakla "felaket bir hata yaptığını" ifade etti.
Bu gelişmeden kısa süre sonra OpenAI Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman, Pentagon ile yapay zeka modellerinin bakanlığın ağına entegre edilmesine yönelik anlaşmaya vardıklarını duyurdu. Anlaşma kapsamında OpenAI'ın güvenlik ve etik ilkelerinin korunacağını dile getiren Altman, Pentagon'un güvenlik konularında hassasiyet gösterdiğini savundu.
Yapay zekanın gücüYapay zeka çözümleriyle öne çıkan şirketlerle yürütülen bu görüşmelerden saatler sonra ABD ve İsrail'in İran'a saldırısı başladı. Böyle olunca İran saldırısı sürerken yapay zeka şirketleriyle yürütülen müzakereler ve şirketlerin tutumları tüm dünyanın en önemli gündem maddelerinden biri haline geldi.
Pentagon'un bu kapsamda yürütülecek operasyonlarda üstünlük sağlamak için şirketlerle müzakereleri hızla sonuçlandırıp, zaten yararlandığı yapay zeka gücünü daha fazla arkasına almak istediği değerlendiriliyor.
Böylece yapay zekanın hedef belirleme, çok unsurlu saldırı, dron sürülerini yönetme ve siber saldırıları analiz etme/önleme/engelleme gibi yeteneklerinin "daha geniş, etkili ve hızlı" kullanılmak istendiği ifade ediliyor.
Uzmanlar, İran'a karşı kullanılması planlanan araç ve yöntemlerin etkinliği ve koordinasyonu için yüksek kapasiteli yapay zekanın büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Tam otonomi fırsat mı, tehdit mi?Anthropic'in karşı çıktığı "tam otonom kullanım" konseptine özellikle çok unsurlu ya da sürü sistemlerle yapılacak saldırı ve savunmalar için ihtiyaç duyulduğu değerlendiriliyor. Böyle bir muharebe ortamının insanlar tarafından yönetilmesinden kaynaklanan sorunların sistemin kendi kendine karar vermesiyle aşılması hedefleniyor.
Anthropic, tam da bu operasyonun eşiğinde, teknolojisinin otonom silah sistemlerinde kullanılmasına izin vermezken bu tavır "savaş alanında askerin elini kolunu bağlamak" olarak yorumlandı.
"Tam otonom kullanım" konseptinde yapay zekanın savaş alanında insan denetimi olmadan karar vermesinin uluslararası hukuk hükümlerinde henüz karşılığının bulunmamasına ek olarak, bu yaklaşım teknik olarak riskli değerlendiriliyor ve bazı çevrelerce etik görülmüyor.
Bu bağlamda OpenAI ise Anthropic’in boşalttığı alanı doldurarak bir anlamda ABD ordusuna ihtiyaç duyduğu yapay zeka desteğini sağlama garantisi verdi.
Yapay zeka desteği ile hızlı karar, farklı saldırı ve savunma yaklaşımları getiriyorTürkiye'de yapay zeka konusunda önemli çalışmalara imza atan Bilkent Üniversitesi Öğretim Üyesi ve DataBoss Genel Müdürü Prof. Dr. Süleyman Serdar Kozat, AA muhabirine yaptığı açıklamada, İran ve ABD ekseninde yaşanan son gelişmelerin gösterdiği üzere verinin, muharebe sahasının en kritik unsuru haline geldiğini söyledi.
Kozat, devam eden süreçte, ABD ve İsrail tarafından kullanılan yapay zeka teknolojilerinin, sahadan elde edilen sensör kayıtları, uydu görüntüleri, radar verileri, açık kaynak istihbarat bilgileri ve elektronik harp sinyalleri gibi çok farklı verileri eş zamanlı olarak analiz etmek suretiyle hızlı karar desteği, farklı saldırı ve savunma yaklaşımları sunabildiğini ifade etti.
Bu tablonun yalnızca bölgesel bir çatışmanın değil, Türkiye açısından da yapay zekanın savunma, güvenlik ve stratejik planlama alanlarında ne kadar kritik bir teknoloji haline geldiğinin açık bir göstergesi olduğunu vurgulayan Kozat, güncel çatışmalarda, hedef tespiti, tehdit analizi, lojistik planlama ve savunma koordinasyonu gibi alanlarda yapay zekanın etkin kullanımı giderek artarken İran-ABD hattındaki son gelişmelerin veri işleme hızının ve anlık analiz kapasitesinin ne kadar kritik olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
Kozat, ayrıca İran ve ABD arasındaki süreçte görüldüğü üzere, yapay zekanın güvenlik boyutunun özellikle otonom silahlar kapsamında dikkatle ele alınması gerektiğini dile getirdi. Süleyman Serdar Kozat, otonom insansız hava, kara ve deniz aracı sürüleriyle muharebe sahasındaki son derece asimetrik koşulların üstesinden gelinebileceğini ve Türkiye'nin güvenliği açısından bu teknolojilerin yerli ve milli olarak geliştirilmesinin önemine dikkati çekti.
Muhabir: Göksel Yıldırım
