Yeşilçam'ın unutulmayan Yaşar Usta'sı: Münir Özkul

İSTANBUL (AA) - İstanbul'da 15 Ağustos 1925'te dünyaya gelen sanatçı, İstanbul Erkek Lisesi'nde eğitim gördü. Bakırköy Ortaokulu'nda 1937'de ilk kez sahneye çıkan sanatçı, daha sonra 1940'ta kurulan Bakırköy Halkevi sahnesinde, "Erkek Güzeli" oyunundaki başarısıyla adını duyurdu.

Özkul, 1948'de Ses Tiyatrosu'nda sahnelenen "Aşk Köprüsü" ile profesyonel olarak oyunculuğa adım attı, daha sonra Muhsin Ertuğrul yönetimindeki Küçük Sahne'ye geçti.

Usta oyuncu, 1951'de John Steinbeck'in "Fareler ve İnsanlar" ile John Millington Synge'in "Babayiğit", 1954'te George Axelrod'un "Yaz Bekarı", 1955'te John Patrick'in "Çayhane" eserleri ile "Bana Çiçek Yollama", "Generalin Aşkı", "Yağmurcu" ve "Godot'yu Beklerken" adlı oyunlarda rol aldı.

İstanbul Şehir Tiyatroları ve Ankara Devlet Tiyatrosunun yanı sıra özel tiyatrolarda da görev yapan sanatçı, Sadık Şendil'in "Kanlı Nigar" oyunundaki rolüyle 1968'de İlhan İskender Armağanı'nın sahibi oldu.

Münir Özkul, bir röportajında sanat yaşamında 5 kişinin büyük etkisi olduğunu düşündüğünü, bu isimlerin Muhsin Ertuğrul, Ferdi Tayfur, Haldun Dormen, Sadık Şendil ve Şakir Eczacıbaşı olduğunu ifade etmişti.

Geleneksel Türk tiyatrosunun son temsilcisi İsmail Hakkı Dümbüllü, Kel Hasan'dan devraldığı 50 yıllık kavuğunu 1968'de Özkul'a teslim etti.

Usta oyuncu, Haldun Taner'in "Sersem Kocanın Kurnaz Karısı" oyunundaki rolüyle "Avni Dilligil", "Ulvi Uraz", "İsmet Küntay" ve "İsmail Dümbüllü" ödüllerinin sahibi oldu.

Sinema filmlerinde 1950'li yıllardan itibaren rol alan sanatçı, oynadığı karakterlerle beğeni topladı.

Özellikle 1970'li yıllarda, kalabalık kadrolu Ertem Eğilmez filmlerinde önemli rolleri üstlenen Özkul, Hababam Sınıfı serisindeki Özel Çamlıca Lisesi'nin tatlı sert müdür yardımcısı "Kel Mahmut" tiplemesiyle hafızalara kazındı.

Yönetmenliğini Sırrı Gültekin'in yaptığı, 1979'da yayınlanan, Tarık Buğra'nın eseri "İbiş'in Rüyası" adlı yapımla ilk kez televizyon dizisinde rol alan başarılı oyuncu, dizilerin yaygınlaşmaya başladığı 1990'lı yıllarda, "Uzaylı Zekiye", "Ana Kuzusu", "Şaban ile Şirin" ve "Reyting Hamdi"de yer aldı.

Münir Özkul, "Mavi Boncuk", "Bizim Aile", "Aile Şerefi", "Gülen Gözler", "Neşeli Günler", "Gırgıriye" ve "Görgüsüzler" adlı filmlerde Adile Naşit ile başrolleri paylaştı.

"Sev Kardeşim" filmindeki rolüyle 1972'de Altın Portakal Film Festivali'nde "En İyi Erkek Karakter Oyuncu Ödülü"ne layık görülen usta sanatçı, "Bizim Aile" filminde canlandırdığı "Yaşar Usta" rolüyle de 1977'de Azerbaycan Film Festivali Özel Ödülü'nün sahibi oldu.

Sanatçı, Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali tarafından 2006'da verilen Onur Ödülü'ne değer görüldü, 2014'te 18. Afife Tiyatro Ödülleri'nde Muhsin Ertuğrul Özel Ödülü'nü, 2015'te ise Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'nü aldı.

Hayriye, Ferdi ve Güner adlı 3 çocuğu bulunan sanatçıya, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 1998'de "Devlet Sanatçısı" unvanı verildi.

Modern Türk tiyatrosunun kurucusu sayılan Muhsin Ertuğrul, "İnsan ve Tiyatro Üzerine Gördüklerim" adlı kitabında yer verdiği bir anısında, Özkul'un 12 yaşındayken sahneye çıktığı Ankara'daki bir tiyatro oyununu Mustafa Kemal Atatürk'ün de izlediğini, etkili bir oyunculuk sergileyen Özkul'u Atatürk ile tanıştırdığını belirterek, Atatürk'ün Özkul'a "Çocuk, çok büyük bir tiyatrocu olacaksın." dediğini aktarmıştı.

Münir Özkul, 5 Ocak 2018'de vefat etti. Sanatçının cenazesi, Muhsin Ertuğrul Sahnesi'nde gerçekleştirilen törenin ardından Bakırköy Mezarlığı'ndaki aile kabristanına defnedildi.

Muhabir: Hilal Uştuk