Yetersiz yağışlar ve aşırı buharlaşma Van Gölü Havzası'nı olumsuz etkiledi

VAN (AA) - Van Gölü Havzası'nda geçen yıla oranla yağışların azalması ve sıcaklığa bağlı buharlaşmanın artması, başta göl olmak üzere bölgedeki baraj, akarsu ve su kaynaklarının seviyesinde düşüşe neden oldu.

Van Gölü'nün Gevaş, Edremit, Erciş ve Muradiye ilçelerindeki kıyılarda çekilme devam ederken, Özalp ilçesinde birçok kuş türüne ev sahipliği yapan Akgöl ve Tuz Gölü ise tamamen kurudu.

Bu yıl beklenen yağışların gerçekleşmediği havzada bazı akarsu ve su kaynaklarının debisinde de düşüş yaşandı.

"Düşen yağışlar akarsulara ve göllere ulaşmıyor"

Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Faruk Alaeddinoğlu, AA muhabirine, iklim değişikliğinin tüm dünyada etkisinin hissedildiğini söyledi.

İklim değişikliğinin sonuçlarının ilerleyen süreçlerde daha belirgin olacağını belirten Alaeddinoğlu, şunları kaydetti:

"Van Gölü kapalı bir havza ve her yıl düzenli bir yağış periyodu içinde yer almıyor. Havzaya her yıl ortalamasını düşündüğünüzde yaklaşık 500 milimetre civarında bir yağış düşer. Uzun yıllık periyot içerisinde düşündüğünüzde zaman zaman bu 600 milimetrelere yükselir, bazen de 400 milimetreye düşer. Bu yıl da yağışların düşüşte olduğu bir dönemi yaşıyoruz. Temel sorun yağışların azalması değil, sıcaklıktaki artışa bağlı olarak yaşanan buharlaşmadır. Düşen yağış büyük ölçüde buharlaşıp atmosfere karıştığı için toprakla yeterince buluşmuyor. Düşen yağışlar akarsulara ve göllere ulaşmıyor. Buharlaşmayla göller de kayboluyor."

"Beklenen yağışlar gerçekleşmedi"

Havzada sıcaklığın giderek yükseldiğini ifade eden Alaeddinoğlu, şöyle devam etti:

"Daha önce yaz ve kurak sezon denildiğinde aklımıza temmuz ve ağustos gelirdi ama artık öyle değil. Kurak sezonumuz uzuyor. Hazirandan başlıyor ve eylüle sarkıyor. Yağışlar daha çok kışa hatta bahara sarkıyor. Bu da aslında bütün dengeyi bozuyor. 2024 yağış açısından hakikaten çok verimli bir yıl olarak kaydedildi. 2025 yılı maalesef öyle olmadı, beklenen yağışlar gerçekleşmedi. Bu yılı geçen yılla kıyasladığımızda yağışlarda yaklaşık 100 milimetrenin altında bir düşüş kaydedildi, bu ciddi bir kayıp."

"Van Gölü, uzun yıllık süreç içinde alan kaybedecek"

İleri süreçlerde kuraklıkla ilgili senaryoların daha ağır işleyeceği uyarısında bulunan Alaeddinoğlu, "Van Gölü'nün kaybolması diye bir şey söz konusu değil çünkü tuzlu ve sodalı bir göl. Tarım için kullanılabilir potansiyeli olmayan bir göl. Eğer olsaydı muhtemelen o senaryoyu söylerdik. Gölün suyunu hiçbir şekilde kullanamıyorsunuz. Van Gölü, uzun yıllık süreç içerisinde alan kaybedecek. Yani özellikle o akarsuların göle döküldüğü yani o sığ kıyılarda bunu çok daha net bir şekilde görebilirsiniz. Kuruyan kıyılar gölün alan kaybettiğini gösteriyor." diye konuştu.

Muhabir: Orhan Sağlam